Ultrazvučna terapija

Ultrazvučna terapija predstavlja fizikalnu proceduru koja koristi visokofrekventne zvučne talase sa ciljem delovanja na mišiće, tetive, zglobove i meka tkiva. Terapija se koristi u rehabilitaciji i fizikalnoj medicini kod različitih bolnih, upalnih i degenerativnih stanja mišićno-koštanog sistema.

Za razliku od dijagnostičkog ultrazvuka koji služi za pregled tkiva, terapijski ultrazvuk koristi mehaničku energiju zvučnih talasa kako bi delovao na procese oporavka i funkciju tkiva.

Kako deluje terapija?

Tokom tretmana ultrazvučni talasi prolaze kroz tkivo i mogu doprineti:

• poboljšanju cirkulacije

• smanjenju bola

• opuštanju spazma i napetosti

• smanjenju upalnih procesa

• ubrzanju regeneracije tkiva

• poboljšanju elastičnosti mekih tkiva

U zavisnosti od parametara terapije, ultrazvuk može imati:

• termički efekat (zagrejavanje tkiva)

• mehanički efekat (mikromasaža tkiva)

• biostimulativni efekat

Termički i atermički efekat

Kod određenih stanja terapijski ultrazvuk koristi se sa ciljem stvaranja prijatnog zagrevanja dubljih tkiva, što može pomoći kod:

• hronične ukočenosti

• spazma mišića

• degenerativnih promena

• smanjene pokretljivosti

Sa druge strane, postoje i atermički režimi rada kod kojih nema izraženog zagrevanja tkiva. Oni se češće koriste kod:

• akutnih povreda

• upalnih procesa

• otoka i edema

• osetljivih i iritiranih tkiva

Izbor parametara terapije zavisi od faze problema i reakcije tkiva.

Sonoforeza (unošenje leka ultrazvukom)

Terapijski ultrazvuk može se koristiti i za sonoforezu (fonoforezu) — metodu unošenja određenih preparata kroz kožu pomoću ultrazvučnih talasa. U tom slučaju kao kontaktni medijum koriste se gelovi ili preparati sa aktivnim supstancama, dok ultrazvuk može pomoći njihovoj boljoj lokalnoj penetraciji kroz površinske slojeve kože.

Sonoforeza se najčešće koristi kod:

• bolnih i upalnih stanja

• problema sa tetivama i zglobovima

• mišićnih spazama

• lokalne iritacije i prenapetosti tkiva

Cilj terapije je lokalno delovanje preparata uz kombinaciju efekata samog ultrazvuka i mehaničke stimulacije tkiva.

Kada se koristi?

Ultrazvučna terapija se često koristi kod:

• bolova u vratu i leđima

• sportskih povreda

• upala tetiva

• problema sa ramenom, kolenom i laktom

• plantarnog fascitisa

• mišićnih spazama

• kontraktura i ukočenosti

• ožiljaka i zadebljanja tkiva

• degenerativnih promena

• stanja nakon povreda i operacija

Može se koristiti i kod određenih hroničnih i dugotrajnih tegoba mekih tkiva.

Kontinuirani i pulsni režim rada

Terapijski ultrazvuk može raditi u:

• kontinuiranom režimu

• pulsnom režimu

Kontinuirani režim češće se koristi kada je cilj termički efekat i zagrevanje tkiva, dok se pulsni režim češće primenjuje kod akutnih i osetljivijih stanja gde se želi minimalan termički efekat uz stimulaciju oporavka tkiva.

Kako izgleda tretman?

Tokom terapije ultrazvučna glava se uz pomoć gela pokreće preko tretirane regije. Tretman je uglavnom bezbolan, a pacijent može osećati blagu toplotu ili vibraciju, u zavisnosti od intenziteta i načina rada.

Trajanje terapije i parametri prilagođavaju se:

• regiji koja se tretira

• dubini tkiva

• akutnom ili hroničnom stanju

• individualnoj reakciji pacijenta

Kombinacija sa drugim terapijama

Ultrazvučna terapija se često kombinuje sa:

• elektroterapijom

• laser terapijom

• tekar terapijom

• manuelnom terapijom

• kineziterapijom

• spinalnom dekompresijom

• dry needling tretmanima

Kombinovan pristup često omogućava bolji funkcionalni oporavak i smanjenje tegoba.

Individualan pristup

Ne postoji univerzalni protokol za svaki problem. Parametri terapije prilagođavaju se individualno, u zavisnosti od:

• vrste tegoba

• stanja tkiva

• faze oporavka

• reakcije organizma na terapiju

Cilj terapije nije samo trenutno smanjenje simptoma, već i podrška procesu oporavka i poboljšanju funkcije tkiva.

Kontraindikacije i oprez

Ultrazvučna terapija se ne primenjuje ili zahteva poseban oprez kod:

• malignih promena

• aktivnih infekcija

• trudnoće u određenim regijama

• akutnih tromboza

• regija sa izraženim poremećajem senzibiliteta

• određenih implantata i elektronskih uređaja

• direktno preko regija rasta kod dece

Pre terapije uzimaju se u obzir simptomi, pregled i postojeća medicinska dokumentacija radi pravilne i bezbedne primene tretmana.